و کاهش داشته که این امر به دلیل تصورات نادرست مبنی بر ناتوانی آبفشانها در برداشت پلاک یا افزایش راندن باکتری ها به داخل پاکت های لثه ای است.در حالیکه تحقیقات،کاهش چشمگیر پلاک در سطوح اطراف دندان و همچنین کاهش باکتری های بیماریزای زیر لثه ای را از پاکت های با عمق 6 میلیمتر با استفاده از آبفشان نشان می دهند.(17)
آبفشان ها شامل دو نوع : 1- ضرباندار (pulsating) و 2- ساده (جریان مداوم آب) بوده که نوع ضرباندار آن بر نوع ساده ترجیح دارد. ترکیبی از ضربان و فشار،عامل کلیدی در افزایش تاثیر آبفشانهاست. (16)
مطالعات نشان می دهد که تولید 1200 تا 1400 ضربان در دقیقه همراه با فشار متوسط در حدود 50 تا 90 Psi بهترین نتایج را در بر خواهد داشت.همچنین در این مطالعات بر بی خطر بودن این دستگاه بر بافت لثه تاکید داشته است.(17)
آبفشان ها سبب نفوذ شستشودهنده های مایع به نواحی بین دندانی، داخل سالکوس لثه و پاکت های لثه ای می شود. با یک شستشوی مطلوب،عوامل آنتی میکروبیال به طور موثر به مخاط و سطوح لثه ای دسترسی پیدا می کنند. استفاده از این آبفشانها،سبب کاهش ژینژیویت،خونریزی،عمق پرابینگ،مدیاتورهای التهابی میزبان و کاهش تشکیل جرم می شوند همچنین،شواحد حاکی از کاهش چشمگیر پلاک از سطح دندانها و کاهش باکتری های پاتولوژیک زیر لثه ای از پاکت های با عمق 6 میلیمتر و کمتر با استفاده از آبفشان،می باشد. این آبفشان ها دیواره های سلولی باکتری ها را به صورت غیر قابل برگشت تخریب کرده در نتیجه ،پلاک باقیمانده روی دندان ها، حاوی باکتری های با دیواره ی سلولی ناقص بوده و کمتر پاتوژن می باشند همچنین آبفشان دهانی در برداشت اندوتوکسین های تولید شده توسط سیستم ایمنی در پاسخ به عفونت های پریودنتال موثر می باشند. (17)
ساده ترین عملکرد آبفشان های فوق لثه ای، شستشوی باکتری های نواحی مارژین لثه تا نواحی تاجی و در نتیجه ممانعت از پیشرفت جینجیویت و کاهش التهاب لثه می باشند. (19)
آموزش بیماران جهت استفاده از این آبفشانها به عنوان بخشی از بهداشت فردی،وسیله ای ارزشمند در دستیابی به بهداشت کامل دهانی است زیرا از آنجا که این آبفشان ها قادر به حذف پلاک با حداقل تروما می باشند و به نظر می رسد این کار با كمترین صدمه مکانیکی صورت گیرد
در کتاب مرجع Clinical Periodontology & implant dentistry اشاره شده است که استفاده ی روزانه از این وسیله به صورت مکمل مسواک و نخ دندان، منجر به کاهش پلاک، جرم، جینجویت، خونریزی، عمق پروبینگ، پاتوژن های پریودنتال و واسطه های التهابی میزبان می شوند. (18) اگر چه در افراد سالم استفاده ی تنها از آبفشان(بدون مسواک و نخ دندان) مطلوب نمی باشد.
در مطالعه ای در سال 2005 بیان شده است که شستشوی فوق لثه ای با استفاده از آنتی میکروبیال نتایج بهتری از شستشو با آب (پلاسبو) دارد و به صورت کلینیکی و میکروبیولوژیک باعث کاهش 5/6% تا 62% جینجیویت بیشتر از حالت شاهد خواهد شد.همچنین این مطالعه حاکی از بی خطر بودن این وسیله در بیماران مبتلا به مشکلات سیستمیک می باشد و بیانگر این است که هیچگونه محدودیتی در استفاده از این وسیله در این افراد وجود ندارد زیرا میزان باکتریمی ایجاد شده پس از مسواک، نخ دندان، جرمگیری و تسطیح ریشه و جویدن، مشابه یا حتی بیشتر از باکتریمی ایجاد شده پس از آبفشان می باشد. (19)
در مطالعات دیگری نیز امکان وقوع باکتریمی در استفاده از آبفشان زیر لثه ای را از 7% در افراد مبتلا به جینجیویت (20) تا 50% (21) در افراد مبتلا به پریودنتیت بیان می کند و این در حالی است که احتمال باکتریمی ناشی از مسواک نیز 39% است. (12،22،23)
اشکال مختلفی از آبفشانهای دهانی تا کنون طراحی شده که بعضی از انواع آن در شکل 2 آورده شده است.
در مقاله ای که توسط Cheng KK و همکاران در سال 2001 منتشر شده است،پروتکل زیر جهت رعایت بهداشت حفره دهان در بیماران مبتلا به سرطان(کلیه سرطانها) آورده شده است که اگر این پروتکل در اختیار بیماران مبتلا قرار بگیرد، مطمئنا بسیار مفید خواهد بود.
پروتكل رعایت بهداشت حفره دهان در بیماران مبتلا به سرطان(24)
دهان و دندانها را در هر 4 ساعت یكبار ( یا پس از هرغذا ) و هنگام خواب با توجه به اصول زیر تمیز نمایید:
– دندان ها را بعد از هر غذا و هنگام خواب با مسواك بسیار نرم مسواك بزنید .
– سر مسواك را قبل از استفاده در آب گرم قرار دهید تا موهای مسواك نرم شوند
– وقتی المان های خونی پایین است از مسواکهای بسیار نرم استفاده نمایید و مسواك را در دهانشویه ی بدون الكل كلر هگزیدین ( به جای خمیر دندان ) قرار دهید .
– از تمیز كننده های بین دندانی برای شستشوی نواحی بین دندان ها استفاده نمایید
– از خمیر دندان های دارای فلوراید با دوز بالا جهت جلوگیری از پوسیدگی استفاده نمایید
– از نخ دندان به طور روزانه و به آرامی استفاده نمایید .
– وقتی المان های خونی پایین است ، از نخ دندان استفاده نكنید و به جای آن از مسواك های بین دندانی آغشته به كلرهگزیدین (بدون الكل ) استفاده نمایید .
– استفاده ملایم از آبفشان های دهانی (oral irrigator) بسیار مفید خواهد بود .
– دهان را روزانه چند بار با استفاده از محلول جوش شیرین و نمك در یك استكان آب گرم شستشو دهید خصوصا بعد از استفراغ .
– قبل از خواب ،‌دهان را با دهانشویه شستشو دهید تا تجمع باكتری های دهانی و احتمال ایجاد التهاب كاهش یابد .
– هر 8 هفته در طی درمان ،‌دندانها را به وسیله ی یك دندانپزشك پالیش نمایید البته با مشورت پزشك معالج .
– آدامس بدون قند بجوید .
– دهان را روزانه چندین بار با آب شستشو دهید تا مرطوب بماند .
– از اسپری یا ژل های مرطوب كننده دهان خصوصا قبل از خواب استفاده نمایید.(29)

1-13 مروری برمتون:
1-در سال 2012 Ana Hernandez وهمکاران با مطالعه 72 بیمار،تاثیر بهداشت دهانی را بر موکوزیت ناشی از پیوند سلولهای خونی مورد بررسی قرار دادند.در این بیماران وسعت پوسیدگی، تعداد دندانهای ازدست رفته و تعداد پرکردگی ها توسط معیارهایCAO(Caries And Obturation Index) وDMF(Decay Missing Filling) وRestoration Indices اندازه گیری شد.نتایج بدست آمده نشان داد که 87/96% بیماران در طول درمان به درجاتی ازموکوزیت مبتلا شدند و گرید موکوزیت ارتباط مستقیمی با بهداشت بیماران و تعداد دندان های از دست رفته داشته است.(25)
2-در مطالعه ای توسط Jacquelyn L.Fried در سال 2012 اثر آبفشان حاوی کلر هگزیدین 04/0% بر روی تخریب پلاک،ویرولانس باکتریایی و پاسخ میزبان بررسی گردید.نتایج این مطالعه حاکی از تاثیر آبفشان حاوی کلر هگزیدین در تخریب پلاک باکتریایی زیر لثه و کاهش اسپیروکتها در پاکتهای کمتر از 6 میلیمتر و کاهش پاتوژنها بوده است. در حالیکه استفاده از کلر هگزیدین 12/0% به صورت غرغره یا استفاده از مسواک به تنهایی موثر نبوده اند.(26)
3- در مطالعه¬ای كه در سال 2010 در كشور برزیل توسط Heliton-Spindola Antunes و همكاران انجام شد، اثرات رعایت بهداشت دهانی و استفاده از كلر هگزیدین در بیماران دریافت كننده پیوند سلول¬های بنیادی خون در دو گروه 38 نفره (A) و 35 نفره (B) بررسی شد. در گروه A‌ استفاده از مسواك بسیار نرم همراه با خمیر دندان و مصرف دهانشویه 3 بار در روز و در گروه B‌ استفاده از مسواك نرم و خمیر دندان به تنهایی استفاده می شد.
در تمام بیماران در گروه¬های B و A‌ (‌به جز یك بیمار از گروه B)‌، آزمایش كشت خون باكتری استرپتوكوك ویریدنس و قارچ كاندیدا آلبیكانس٬ منفی بوده. این مطالعه بر اثرات مفید شستشوی مكانیكی در كاهش حجم باكتری¬ها و همچنین استفاده از كلرهگزیدین كه گونه های خاصی از باكتری¬ها را در بزاق كاهش می دهد و اثرات مفیدی بر علیه بعضی گونه های قارچی دارد، تاكید كرده است. اگرچه در این مطالعه اثرات شستشوی مكانیكی در كاهش عفونت¬های باكتریال و قارچی كاملاً چشمگیر بوده است اما بیان شده كه مصرف دهانشویه كلرهگزیدین می تواند در این بیماران انجام نشود.(27)
4-در مطالعه ای توسطyoshihiko و همکاران در سال 2008 در كشور ژاپن اثردرمانهای پریودنتال بر وقوع FN (Febrile Neutropenia) در بیمار مبتلا به ALL درفواصل دوره های شیمی درمانی بررسی شد و نتیجه به دست آمده حاکی از آن بود که درمانها و مراقبتهای پریودنتال در فواصل شیمی